Lęk jest naturalną częścią rozwoju dziecka. Pojawia się w nowych sytuacjach, przy rozstaniach, zmianach czy wyzwaniach, które przekraczają dotychczasowe doświadczenia. Problem zaczyna się wtedy, gdy lęk staje się zbyt intensywny, długotrwały i zaczyna ograniczać codzienne funkcjonowanie dziecka.
Dorośli często chcą jak najszybciej „zabrać” dziecku lęk. Tymczasem najskuteczniejszym wsparciem nie jest jego usuwanie, lecz pomoc w zrozumieniu i regulowaniu trudnych emocji.
Lęk to sygnał układu nerwowego, że coś jest postrzegane jako zagrożenie. U dzieci układ nerwowy dopiero się rozwija, dlatego reakcje lękowe bywają silniejsze i trudniejsze do opanowania niż u dorosłych.
Lęk może objawiać się na wiele sposobów:
płaczem, napięciem, wycofaniem
dolegliwościami somatycznymi (ból brzucha, głowy, nudności)
trudnościami ze snem
unikaniem określonych sytuacji
złością lub nadmiernym pobudzeniem
Warto pamiętać, że dziecko rzadko potrafi nazwać lęk słowami – częściej pokazuje go zachowaniem lub reakcjami ciała.
Przyczyny lęku u dzieci mogą być bardzo różne. Często są związane z:
zmianami w życiu (przedszkole, szkoła, przeprowadzka)
doświadczeniami trudnymi lub przeciążającymi
napięciem w rodzinie
nadmiernymi oczekiwaniami lub presją
temperamentem i wrażliwością dziecka
Lęk nie jest „złym zachowaniem” ani próbą manipulacji. To informacja, że dziecko potrzebuje wsparcia i poczucia bezpieczeństwa.
1. Nazwij i uznaj emocje
Zamiast mówić: „nie bój się” albo „to nic takiego”, warto powiedzieć: „Widzę, że się boisz” lub „To wygląda na trudne”. Uznanie emocji pomaga dziecku poczuć się zrozumianym i bezpiecznym.
2. Bądź spokojnym punktem odniesienia
Dzieci regulują swoje emocje poprzez dorosłych. Jeśli opiekun reaguje spokojnie i przewidywalnie, dziecko stopniowo uczy się regulować własny lęk.
3. Pomóż dziecku zrozumieć, co się dzieje w ciele
Proste wyjaśnienia typu: „Twoje ciało bardzo się przestraszyło i teraz potrzebuje chwili, żeby się uspokoić” pomagają dziecku oswoić doświadczenie lęku.
4. Nie wyręczaj nadmiernie, ale też nie zmuszaj
Całkowite unikanie trudnych sytuacji wzmacnia lęk, podobnie jak zmuszanie dziecka „na siłę”. Najlepsze efekty przynosi stopniowe oswajanie lęku w tempie dziecka.
5. Dbaj o poczucie bezpieczeństwa na co dzień
Stałe rytuały, przewidywalność, jasne granice i bliska relacja są fundamentem regulacji emocji.
Wsparcie specjalisty warto rozważyć, gdy:
lęk utrzymuje się przez dłuższy czas
dziecko unika szkoły, rówieśników lub codziennych aktywności
objawy lęku nasilają się mimo wsparcia w domu
lęk wpływa na funkcjonowanie całej rodziny
Psychoterapia dzieci nie polega na „naprawianiu” dziecka. To proces wspierania dziecka i jego opiekunów w rozumieniu emocji, budowaniu bezpieczeństwa i rozwijaniu zdolności regulacji.
W Drzwiach Otwartych pracujemy z dziećmi doświadczającymi lęku w sposób uważny i dostosowany do ich wieku oraz potrzeb. Korzystamy z rozmowy, zabawy, pracy z ciałem i relacją, a ważnym elementem procesu jest współpraca z rodzicami.
Naszym celem nie jest szybkie „pozbycie się lęku”, lecz pomoc dziecku w odzyskaniu poczucia bezpieczeństwa, zrozumienia siebie i stopniowego radzenia sobie z trudnymi emocjami.
Jeśli martwisz się o swoje dziecko lub czujesz, że potrzebujecie wsparcia – jesteśmy tu, by pomóc.
+48 889 261 577
Małgorzata Karwot
+48 785 684 850
Karolina Strusz
+48 604 571 681
Dawid Stopa
+48 508 914 911
Łukasz Saganowski
drzwiotwarte.psychoterapia@gmail.com
Ulica Mikołowska 73 Rybnik, 44-210
Website created in white label responsive website builder WebWave.