Jak wspierać dzieci w radzeniu sobie z lękiem?

dziecko biegające po trawie
02 stycznia 2026

Jak wspierać dzieci w radzeniu sobie z lękiem

 

Lęk jest naturalną częścią rozwoju dziecka. Pojawia się w nowych sytuacjach, przy rozstaniach, zmianach czy wyzwaniach, które przekraczają dotychczasowe doświadczenia. Problem zaczyna się wtedy, gdy lęk staje się zbyt intensywny, długotrwały i zaczyna ograniczać codzienne funkcjonowanie dziecka.

Dorośli często chcą jak najszybciej „zabrać” dziecku lęk. Tymczasem najskuteczniejszym wsparciem nie jest jego usuwanie, lecz pomoc w zrozumieniu i regulowaniu trudnych emocji.

 

Czym jest lęk u dzieci?

 

Lęk to sygnał układu nerwowego, że coś jest postrzegane jako zagrożenie. U dzieci układ nerwowy dopiero się rozwija, dlatego reakcje lękowe bywają silniejsze i trudniejsze do opanowania niż u dorosłych.

Lęk może objawiać się na wiele sposobów:

  • płaczem, napięciem, wycofaniem

  • dolegliwościami somatycznymi (ból brzucha, głowy, nudności)

  • trudnościami ze snem

  • unikaniem określonych sytuacji

  • złością lub nadmiernym pobudzeniem

Warto pamiętać, że dziecko rzadko potrafi nazwać lęk słowami – częściej pokazuje go zachowaniem lub reakcjami ciała.

 

Dlaczego dziecko się boi?

 

Przyczyny lęku u dzieci mogą być bardzo różne. Często są związane z:

  • zmianami w życiu (przedszkole, szkoła, przeprowadzka)

  • doświadczeniami trudnymi lub przeciążającymi

  • napięciem w rodzinie

  • nadmiernymi oczekiwaniami lub presją

  • temperamentem i wrażliwością dziecka

Lęk nie jest „złym zachowaniem” ani próbą manipulacji. To informacja, że dziecko potrzebuje wsparcia i poczucia bezpieczeństwa.

 

Jak dorośli mogą wspierać dziecko w radzeniu sobie z lękiem?

 

1. Nazwij i uznaj emocje 

Zamiast mówić: „nie bój się” albo „to nic takiego”, warto powiedzieć: „Widzę, że się boisz” lub „To wygląda na trudne”. Uznanie emocji pomaga dziecku poczuć się zrozumianym i bezpiecznym.

2. Bądź spokojnym punktem odniesienia 

Dzieci regulują swoje emocje poprzez dorosłych. Jeśli opiekun reaguje spokojnie i przewidywalnie, dziecko stopniowo uczy się regulować własny lęk.

3. Pomóż dziecku zrozumieć, co się dzieje w ciele 

Proste wyjaśnienia typu: „Twoje ciało bardzo się przestraszyło i teraz potrzebuje chwili, żeby się uspokoić” pomagają dziecku oswoić doświadczenie lęku.

4. Nie wyręczaj nadmiernie, ale też nie zmuszaj 

Całkowite unikanie trudnych sytuacji wzmacnia lęk, podobnie jak zmuszanie dziecka „na siłę”. Najlepsze efekty przynosi stopniowe oswajanie lęku w tempie dziecka.

5. Dbaj o poczucie bezpieczeństwa na co dzień 

Stałe rytuały, przewidywalność, jasne granice i bliska relacja są fundamentem regulacji emocji.

 

Kiedy warto skorzystać z pomocy psychologa lub psychoterapeuty?

 

Wsparcie specjalisty warto rozważyć, gdy:

  • lęk utrzymuje się przez dłuższy czas

  • dziecko unika szkoły, rówieśników lub codziennych aktywności

  • objawy lęku nasilają się mimo wsparcia w domu

  • lęk wpływa na funkcjonowanie całej rodziny

Psychoterapia dzieci nie polega na „naprawianiu” dziecka. To proces wspierania dziecka i jego opiekunów w rozumieniu emocji, budowaniu bezpieczeństwa i rozwijaniu zdolności regulacji.

 

Jak pracujemy z lękiem u dzieci w Drzwiach Otwartych?

 

W Drzwiach Otwartych pracujemy z dziećmi doświadczającymi lęku w sposób uważny i dostosowany do ich wieku oraz potrzeb. Korzystamy z rozmowy, zabawy, pracy z ciałem i relacją, a ważnym elementem procesu jest współpraca z rodzicami.

Naszym celem nie jest szybkie „pozbycie się lęku”, lecz pomoc dziecku w odzyskaniu poczucia bezpieczeństwa, zrozumienia siebie i stopniowego radzenia sobie z trudnymi emocjami.

Jeśli martwisz się o swoje dziecko lub czujesz, że potrzebujecie wsparcia – jesteśmy tu, by pomóc.

+48 889 261 577

Małgorzata Karwot

+48 785 684 850

Karolina Strusz

+48 604 571 681

Dawid Stopa

+48 508 914 911

Łukasz Saganowski

drzwiotwarte.psychoterapia@gmail.com

Ulica Mikołowska 73 Rybnik, 44-210

Website created in white label responsive website builder WebWave.